[Statistik]

 
Statistik. Yver Spitelska (Spillsykja elder Spiltesykja, gn. Likprá) i Noreg er nyleg utgjevet Tavlur fyr 1877. Ved Enden av detta Aaret var her 1704 kjende Tilfelle. Fyr 10 Aar sidan (1868) 2119. Sjukdomen tek soleids av (med ei 40 Menneskjur um Aaret). Av dei 1704 Spitelske i 1877 var:
                                                              I Spi-                      Til                                         
                                                              talar.     Heime     saman.      
I dei tvo Bergenske Fylke og
   Bergens By      .  .  .  .                        339          456          795
"   Romsdals Fylke       .  .  .                  108          149          256  
"   Sydre Throndheims Fylke                 182            97          279  
"   Nordlands Fylke      .  .  .                      0          138          138  
"   Stavangers Fylke     .  .  .                     0            97            97   
"   Nørdre Throndheims Fylke                   0            95           95
"   Trums Fylke          .  .  .  .                      0            22           22     
"   7 andre Fylke tilsaman   .                      0            21           21     
                                                             629        1075        1704
               
I Smaaleni og Buskeruds Fylke finnst ikkje Spitelske. Av dei Sjuke, som er heime, bur flest i desse Herad: Øyvindvik 26 Bergens By 22, Frøya, Kinn og Naustdal 3 x 21, Kvernes 18, Nærøy (Njardøy) 17, Ladvik og Lindaas 2 x 16, Hamarøy 15, Sokndal 14, Førde (med Holsen) 13, Steigar, Brunnøy, Aa Sokn og Yttre Holmedal 4 x 12, Kolvereid, Hitra, Bolsøy, Voss, Fuse, Fjellberg og Fitje 7 x 11, Inderøyi, Bjørnøyr, Daviki, Askevoll, Vik, Tyssnes, Avaldsnes, Skutenes og Hetland 9 x 10, Frosta, Eid, Fane og Kvindherad 4 x 9, elles i 11 Herad 11 x 8, i 8 do 8 x 7, i 16 do 16 x 6, i 20 do 20 x5, I 112 Herad med færre heimeverande Spitelske enn 5, finnst ialt 264. Yver 10 Sjuke finnst altso i 32 Herad med tils. 435, fraa 5 til 10 Sjuke i 59 Herad, med 376, og fraa 1 til 4 Sjuke i 112 Herad med 264 (Millomtal 13. 6, 6. 4 og 2. 3). – Til Hospitalar fyr Spitelske er i 1877 medgjenget 182000 Kronur.
 

 

Frå Fedraheimen 28.09.1878

Elektronisk utgåve 2007 ved Norsk Ordbok 2014 og Nynorsk kultursentrum